LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN RƯỢU VANG (Phần 2)

Rượu vang được sử dụng trong tiệc cưới tại Cannaan

Trong bài viết trước chúng tôi đã tổng hợp các kiến thức về quá trình hình thành ngành sản xuất rượu vang qua các nền văn minh cổ đại. Bài viết này sẽ tiếp tục chia sẻ thêm về lĩnh vực này từ các nền văn minh Ai Cập cổ đại cho tới Châu Âu hiện đại.

Rượu vang được sử dụng trong tiệc cưới tại Cannaan
Rượu vang được sử dụng trong lễ cưới tại Canaan, vùng Cận Đông cổ đại

4. AI CẬP CỔ ĐẠI

Ở Ai Cập, rượu vang đóng vai trò quan trọng trong đời sống nghi lễ cổ xưa. Một ngành nghề sản xuất rượu vang hoàng gia thịnh vượng đã được thiết lập ở châu thổ sông Nile sau khi kỹ thuật canh tác nho ra đời từ Levant tới Ai Cập khoảng 3000 năm TCN. Ngành nghề này có thể là kết quả từ việc giao thương giữa Ai Cập và Canaan vào thời đại đồ đồng sớm, khởi đầu ít nhất là từ Triều đại thứ ba (2650-2575 TCN), bắt đầu thời kỳ Vương quốc cổ (2650-2152 TCN). Các cảnh làm rượu vang trên các bức tường hầm mộ và những đồ cúng chôn cùng người chết cho thấy rượu vang chắc chắn đã được sản xuất ở các vườn nho trong vùng châu thổ sông Nile. Khi thời kỳ Vương quốc cổ chấm dứt, đã có 5 loại rượu vang có thể được làm ở vùng châu thổ sông Nile, tạo thành một nhóm quy định hay “menu” cố định cho thế giới bên kia.

Rượu vang ở Ai Cập cổ đại chủ yếu là màu đỏ. Một khám phá gần đây đã tiết lộ bằng chứng đầu tiên của rượu vang trắng. Phân tích các mẫu vật trong 5 chiếc vò hai quai bằng đất sét lấy từ lăng mộ của Pharaoh Tutankhamun đã cho thấy các dấu vết của rượu vang trắng. Tìm trong các bình chức gần đó cũng dẫn đến các nghiên cứu tương tự cho thấy thức uống quý nhất ở Ai Cập cổ đại là Shedeh, được làm từ nho đỏ chứ không phải là lựu như người ta nghĩ trước đây.

Với tầng lớp thấp hơn ở Ai Cập họ chọn các loại bia là một thức uống hàng ngày thay rượu vang, khẩu vị này có thể kế thừa từ người Sumer. Tuy nhiên, rượu vang được nhiều người biết đến, đặc biệt là gần bờ biển Địa Trung Hải rượu vang được sử dụng rất nhiều trong đời sống nghi lễ của người Do Thái, kinh Tanakh cũng đề cập đến rượu vang với nhiều lợi ích cũng như lời nguyền, và say rượu cũng là một chủ đề chính trong một số câu truyện Kinh Thánh.

Có nhiều điều mê tín dị đoan xuất hiện xung quanh việc uống rượu vào thời kỳ đầu chủ yếu do màu của rượu vang giống máu. Trong tác phẩm Moralia của Plutarch, ông nói rằng trước triều đại của Psammetichus các vị vua cổ đại không uống rượu vang “cũng không sử dụng nó trong lễ rượu dâng lên các vị thần họ nghĩ nó là máu của những người đã một lần chiến đấu chống lại các vị thần và khi họ ngã xuống và hòa mình vào đất, họ tin rằng cây nho sẽ đâm trồi.”Điều này lý giải tại sao khi say rượu “nó khiến đàn ông mất hết ý thức và làm họ phát khùng, vì họ đã tràn đầy dòng máu của tổ tiên họ.

Thùng gõ sồi ủ rượu vang
Thùng gỗ sồi dùng để ủ rượu vang
5. ĐẾ QUỐC LA MÃ

Đế chế La Mã đã có một ảnh hưởng to lớn tới sự phát triển của nghề trồng nho và làm rượu nho. Rượu nho là một phần không thể tách rời trong chế độ ăn uống của người La Mã và nghề làm rượu vang đã trở thành một ngành kinh doanh có yêu cầu nghiêm ngặt. Trong tác phẩm De architectura(I.4.2) của Vitruvius có lưu ý là các phòng chứa rượu vang được xây phải quay về hướng bắc, “từ đó hướng này được giữ nguyên và không bị dịch chuyển.” Khi đế quốc La Mã mở rộng, nghề sản xuất rượu vang ở các tỉnh mở rộng của đế quốc đã phát triển và nó bắt đầu cạnh tranh với rượu vang La Mã. Hầu như tất cả các vùng làm rượu vang chính của Tây Âu ngày nay đều được hình thành trong thời kỳ Đế quốc La Mã. Công nghệ làm rượu vang đã được cải thiện đáng kể trong thời kỳ của Đế chế La Mã. Nhiều giống nho và kỹ thuật canh tác đã được phát triển, các thùng chứa rượu do người Gaul phát minh, sau đó là các chai thủy tinh do người Syria phát minh, bắt đầu cạnh tranh với những chiếc vò hai quai làm bằng đất nung trong việc chứa và vận chuyển rượu vang. Sau khi người Hy Lạp phát minh ra ốc vít, máy ép rượu vang đã trở nên phổ biến trong các căn nhà sang trọng của người La Mã. Người La Mã cũng tạo ra những cái tên tiền thân cho các hệ thống tên gọi cho các vùng làm rượu nho sau này. Rượu vang có thể pha trộn với các loại thảo mộc và khoáng chất, được giả định để phục vụ mục đích y học. Và thời La Mã, tầng lớp thượng lưu thường nghiền ngọc trai thành bột và trộn với rượu vang nhằm tăng cường sức khỏe. Cleopatra đã tạo nên huyền thoại về mình bằng cách hứa với Mark Antony rằng bà sẽ “uống giá trị của một tỉnh” trong một chén rượu vang, sau đó bà trộn một viên ngọc đắt tiền với một chén rượu và uống. Sau khi đế chế Tây La Mã sụp đổ vào khoảng năm 500 sau công nguyên, Châu Âu bắt đầu một thời kỳ của các cuộc xâm lược và bất ổn xã hội, lúc này chỉ có Giáo Hội Công Giáo La Mã là cấu trúc xã hội ổn định duy nhất. Thông qua Giáo Hội, nghề trồng nho và kỹ thuật làm rượu vang cần cho Thánh Lễ sẽ được gìn giữ.

malbec 800x400 1
Nho Malbec, một trong năm giống nho phổ biến nhất để sản xuất rượu vang
6. TRUNG ĐÔNG CỔ ĐẠI

Tại bán đảo Ả Rập, trước khi đạo Hồi ra đời thì rượu vang đã được những thương nhân Aramaic giao dịch, nhưng vùng này điều kiện môi trường không phù hợp cho sự phát triển của cây nho. Nhiều loại đồ uống lên men đã được sản xuất vào thế kỷ 5 và 6, gồm cả rượu vang, mật ong và chà là.

Các cuộc chinh phục của đạo Hồi trong thế kỷ 7 và 8 đã mang lại nhiều vùng lãnh thổ mới nằm dưới sự kiểm soát của đạo Hồi. Đồ uống có cồn bị luật pháp cấm, nhưng việc sản xuất rượu đặc biệt là rượu vang dường như đã phát triển mạnh. Rượu vang là chủ đề cho nhiều nhà thơ ngay cả khi họ nằm dưới sự cai trị của đạo Hồi. Ngay cả những người Khilafah cũng sử dụng đồ uống có cồn trong các cuộc họp xã giao và riêng tư. Người Do Thái Ai Cập thuê vườn nho từ chính quyền của Chiến binh Mamluk và Fatimid, họ sản xuất rượu vang trong các lễ ban phước và làm thuốc, rượu vang đã được trao đổi ở khắp vùng phía Đông Địa Trung Hải. Tu viện Cơ đốc ở Levant và Iraq thường trồng nho, sau đó phân phối rượu vang của họ cho các quán rượu nằm trong vùng đất của tu viện. Hỏa giáo ở Ba Tư và Trung Á cũng tham giao vào việc sản xuất rượu vang. Mặc dù không biết nhiều về ngành thương mại rượu vang của họ, nhưng các quán rượu họ rất nổi tiếng.

 7. CHÂU ÂU THỜI TRUNG CỔ

Trong thời Trung Cổ, rượu vang là đồ uống phổ biến cho tất cả các tầng lớp xã hội ở miền nam Châu Âu, nơi trồng được nho. Ở phía Bắc và phía Đông, những nơi khó trồng nho thì bia và Ale lại là đồ uống cần thiết cho việc cử hành Thánh Lễ Công Giáo, do đó đảm bảo nguồn cung cho việc này là rất quan trọng. Các tu sĩ dòng Benedictine đã phổ biến của cả dân thường và quí tộc. Rượu vang được nhập khẩu vào các vùng phía bắc Châu Âu, nhưng nó lại đắt tiền, do đó ít khi tầng lớp thấp có dịp sử dụng rượu vang. Rượu vang trở thành những nhà sản xuất rượu vang lớn nhất ở Pháp và Đức, ngay sau họ là các cha cố thuộc dòng Cister. Ngoài ra các dòng tu như Carthu, dòng Đền và dòng Cát Minh cũng là những dòng tu làm rượu vang đáng chú ý trong lịch sử. Các tu sĩ Benedictine sở hữu các vườn nhỏ ở Champagne, Bourgogne và Bordeaux ở Pháp; Rheingau và Franconia ở Đức. Năm 1435, bá tước John IV của Katzenelnbogen, một thành viên giàu có của giới quý tộc La Mã Thần Thánh gần Frankfurt, là người đầu tiên trồng giống nho Riesling, một giống nho quan trọng nhất của Đức. Bên cạnh đó các thầy tu làm rượu vang đã làm nghề làm rượu vang trở thành một ngành công nghiệp sản xuất đủ rượu vang để đưa đi khắp Châu Âu. Ở Bồ Đào Nha một quốc gia với truyền thống rượu vang lâu đời là nơi hệ thống tên gọi cho rượu vang đầu tiên trên thế giới.

Một bà nội trợ của tầng lớp thương gia hay người hầu trong một gia đình quý tộc đều được sử dụng rượu vang trong mỗi bữa ăn, và có quyền lực chọn rượu vang đỏ hay trắng theo sở thích. Các công thức gia đình cho rượu nho mật ong từ giai đoạn này vẫn còn tồn tại, cùng với các công thức để tăng thêm và che đi hương vị trong rượu vang, gồm hành động đơn giản như thêm một lượng nhỏ mật ong vào rượu vang. Rượu vang được giữ trong các thùng gỗ, chúng không được ủ lâu và thường được uống khi ủ được khoảng 6 tháng hoặc lâu hơn. Để bù đắp những ảnh hưởng của việc tiêu thụ rượu cồn, rượu vang thường xuyên được pha loãng với nước theo tỉ lệ 1 phần rượu với 4 hoặc 5 phần nước.

Tu Sĩ Công Giáo sản xuất rượu vang phục vụ nghi thức Thánh lễ
Các tu sĩ làm rượu vang phục vụ trong nghi thức lễ Công Giáo

8. RƯỢU VANG PHÁT TRIỂN Ở CHÂU ÂU

Cuối thế kỷ 19, rệp Phylloxera đã tàn phá các vườn nho và ngành sản xuất rượu vang ở châu Âu. Loài rệp này mang lại thảm họa cho những người sống dựa vào rượu vang. Các hậu quả do đợt dịch bệnh này rất nặng nề, rất nhiều giống nho bản địa ở châu Âu đã bị mất. Về mặt tích cực, nó đã dẫn đến việc chuyển đổi các vườn nho của châu Âu. Chỉ có các vườn nho khỏe mạnh vượt qua được đợt dịch bệnh và được giữ lại, các vườn nho xấu đã bị bỏ và các giống khác tốt hơn được trồng thay thế. Một số loại bơ và pho mát tốt nhất của Pháp hiện nay được làm từ sữa của những đàn bò được nuôi trên những vùng đất trước đây trồng nho. “Cuvées” cũng được tiêu chuẩn hóa, điều này đặc biệt quan trọng trong việc tạo ra các loại rượu vang đã biết ngày nay—Champagne và Bordeaux ngày nay cũng được tạo nên từ các loại nho khác nhau. Ở Balkans nơi không bị rệp phylloxera các loại nho địa phương vẫn được bảo tồn nhưng cùng với sự chiếm đóng của đế chế Ottoman, việc chuyển đổi của các vườn nho diễn ra rất chậm. Các loại nho địa phương ở vùng Balkans hiện nay làm nên loại rượu vang như Restina.

Một số các quốc gia chính và đứng đầu về sản xuất rượu vang không thể không nhắc tới Pháp. Đối với vang đỏ, bạn cần thử Cabernet Sauvignon ở Bordeaux, Pinot Noir ở Burgundy, Syrah ở Rhône và Merlot từ một trong một số vùng của Pháp. Italia cũng là một quốc gia nổi tiếng với phong phú các loại rượu vang khu vực Châu Âu.

Rượu vang ngày nay vẫn không ngừng phát triển và đổi mới trong công nghệ sản xuất, canh tác nho để cho ra những chai vang hảo hạng phục vụ nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của thị trường.

Để được tư vấn và biết thêm thông tin chi tiết về các sản phẩm rượu vang, xin vui lòng bấm tại đây!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Menu