Rượu Ngô Men Lá Là Gì? ? 7 Lý Do Khiến Chúng Hấp Dẫn

rượu ngô men lá

Trở về sau chuyến tham quan Tây Bắc, lạ thay thứ làm tôi nhớ nhất không phải là những dãy núi cao hoang sơ hùng vĩ hay các thác nước trắng xóa đại ngàn,…mà đó đơn giản chỉ là chén rượu ngô men lá cay nồng, âm ấm mà tôi đã có dịp thưởng thức trong một buổi chợ phiên.

Vậy điều gì đã khiến tôi say mê và nhung nhớ nó đến thế? Ở giữa lòng thành phố ồn ào, náo nhiệt này biết tìm đâu hương vị tự nhiên, thanh thuần của rượu ngô men lá đây? 

Các câu hỏi cứ lần lượt xuất hiện thôi thúc tôi phải tìm kiếm, khám phá ra lời giải đáp. Thế là những thông tin, bí quyết, cảm nhận cứ được góp nhặt và bài viết này ra đời. 

Rượu ngô men lá là gì?

Rượu ngô men lá hay rượu ngô là loại rượu đặc trưng của vùng núi cao phía Bắc, được sản xuất theo phương pháp truyền thống với nguyên liệu chính là ngô nương, men lá và nước suối thiên nhiên. 

ruou ngo men la 2
Rượu ngô men lá (Nguồn ảnh: ruoudaocongthanh)

Xét về tính phổ biến thì rượu ngô Lũng Phìn (Hà Giang) được đánh giá là rượu ngon nhất. Tiếp đến là:

  • Rượu ngô Bắc Hà (Lào Cai)
  • Rượu ngô Na Hang (Tuyên Quang)
  • Rượu ngô Sùng Phài ( Lai Châu)
  • Rượu ngô Kiên Thành (Bắc Giang)

“Rượu ngô thực ra không phải là đặc sản riêng của tỉnh nào mà nó là đặc sản của đồng bào dân tộc Mông nói chung, phân bố chủ yếu ở các đình Tây Bắc và Đông Bắc Việt Nam.”

— XWINE—

Và dù cho có đứng ở thứ hạng nào thì mỗi loại rượu ngô men lá đều sở hữu hương vị riêng biệt có thể làm say lòng bất kỳ ai khi đã một lần thưởng thức. Vậy nên nếu có cơ hội thì bạn đừng nên từ chối một ly rượu ngô men lá vì nhìn chung chúng đều có nét tương đồng trong cách chọn nguyên liệu, quy trình nấu rượu và cách uống rượu.

Ngoài ra còn có hơn 11 loại rượu Việt nổi tiếng mà bạn nên biết

Lý do 1: Nguyên liệu làm rượu tự nhiên, an toàn và độc đáo

Đầu tiên thì đúng như bản chất là đặc sản của miền rừng núi nên các nguyên liệu nấu rượu ngô men lá đều được lấy 100% tự nhiên như:

Nước Suối

Phải là nước từ khe núi, vách đá, trên các đỉnh núi cao, nước trong như nước khoáng đóng chai

Ngô

Là ngô nương có hạt căng bóng, tròn đều được sấy khô, sau khi thu hoạch.

Men lá

Là loại men truyền thống, được làm từ 20-30 loại thảo mộc khác nhau như nhả nép ti, củ riềng, lá trầu không, rau răm, cỏ ngọt,….

Đính chính thêm một điều nữa là nghe qua cái tên chắc không ít người sẽ lầm tưởng ngô là nguyên liệu quan trọng nhất để làm rượu nhưng sự thật thì ngược lại, men lá mới là yếu tố quyết định đến chất lượng, mùi, vị của rượu. 

Dẫu cho một nồi rượu nấu thành công phải đảm bảo nhiều yếu tố về ngô, men, nguồn nước, cách chưng cất,… Nhưng hộ nào có bí quyết làm men tốt nhất, thì rượu sẽ ngon nhất.  

Lý do 2: Quy trình nấu rượu truyền thống, kỳ công

Có một sự thật mà nhiều hộ làm rượu ở các bản làng thừa nhận là công đoạn nấu rượu ngô không hề phức tạp nhưng đòi hỏi người nấu phải tốn rất nhiều công sức. Bởi mọi quy trình đều phải thực hiện từng bước từng bước một như sau:

ruou ngo men la
Cô gái nấu rượu (Nguồn ảnh: Gốm Sứ Bảo Khánh)
  • Ngô luộc khoảng 12 tiếng, đến khi hạt ngô chớm bung thì để nguội, trộn đều với bột men. 
  • Cứ 10kg ngô trộn với 2-3 quả men, nếu cho quá nhiều hoặc quá ít thì rượu sẽ không ngon, thậm chí sẽ không thể thành rượu.
  • Ủ ngô và men đã trộn vào chum ở nơi khô ráo thoáng mát trong khoảng từ 5 – 6 ngày.
  • Sau đó nguyên liệu sẽ được chưng cất trong chõ, lửa cháy liên tục, không được để lửa to kẻo rượu bị khê, cũng không để tắt lửa. 
  • Phải luôn tay điều chỉnh lửa, và tiếp thêm nước vào chõ. Thông thường thời gian chưng cất được 20 lít rượu ngô mất khoảng 3h.
  • Rượu ngô sau khi nấu ra không uống ngay mà “hạ thổ” ít nhất 5-7 ngày trong các chum sành chum đất để bay hết hơi độc trong rượu và ổn định hương vị.

Lý do 3: Hương vị nồng nàn, sâu lắng

Trải qua quá trình sản xuất cầu kỳ, tỷ mĩ như thế. Nên rượu ngô có vị ngọt cay, hương thơm nồng nàn. Mới đầu uống sẽ có cảm giác sốc. Tuy nhiên, rượu qua cổ họng lại có cảm giác êm ái dễ chịu, độ nồng dần dần lắng lại dịu nhẹ.

ruou ngo men la 2
Rượu ngô men lá( Nguồn ảnh: Báo Biên Phòng)

Và do được làm từ men lá gia truyền nên dù có uống hơi quá chén cũng không làm người uống mê muội hay nhức đầu, chóng mặt, khó chịu,..

Theo miêu tả của một du khách đến từ Nga ông Jacques Michon Yamoussoukro đã thưởng thức rượu ngô men lá ông đã thốt lên: “Wonderful” Lúc đầu thấy cay cay đầu lưỡi, nhưng lát sau thì ngọt giọng, mềm môi và thấy lâng lâng, khoan khoái trong người

Ông cho biết, trước đây ông chỉ sử dụng rượu Cô-nhắc và Hen-ni-si. Nhưng khi uống rượu ngô ở đây thì có vị rất lạ. Thậm chí sẽ mua về dùng cho gia đình và bạn bè.

Lý do 4: Màu sắc trong suốt

Ngoài hương vị thì màu sắc cũng là một trong những thứ làm rượu ngô men lá trở nên đặc biệt. Tiếc thay các loại rượu ngô có màu vàng hay tím đang được bày bán trên thị trường, nhìn thì đẹp nhưng lại là rượu pha thêm phẩm màu hoặc chất hóa học độc hại.

ruou ngo men la 1
Rượu ngô men lá giả và thât (Nguồn ảnh: Sưu tầm)

Điều này chính tôi đã từng bị nhầm lẫn, phải mất một thời gian hỏi thăm kinh nghiệm của những anh chi trong ngành rượu cũng như trải nghiệm thực tế của bản thân thì mới phân biệt được. Vì về bản chất rượu ngô men lá cũng được chưng cất như các loại rượu truyền thống khác.

Và theo nguyên lý chưng cất rượu thì những giọt rượu là do bốc hơi và ngưng tụ mà tạo thành. Bất kể là rượu từ gạo, ngô, sắn hay thóc đều có màu trắng hơi đục. Mà đã là rượu ngô xịn được lên men từ các nguyên liệu tự nhiên, lại được chưng cất nhiều ngày thì phải có màu trắng trong suốt. 

Lý do 5: Nồng độ siêu cao

Có ai đó đã nói rằng rượu ngô men lá được tạo ra là để dành cho những ngày rét buốt. Điều này đúng thật không sai bởi việc uống rượu ngô vào những ngày lạnh ngoài việc để giải trí thì trên thực tế còn là giữ ấm cho cơ thể.

ruou ngo men la 5 1
Uống rượu ngô men lá vào trời lạnh (Nguồn ảnh: Rượu ngô)

Thông thường nồng độ rượu ngô men lá sẽ dao động từ  35- 45 độ. Ở mỗi vùng, các xã bản, có cách bốc thuốc ( lấy men lá), cách ủ rượu khác nhau mà nồng độ rượu cũng không giống nhau nên rượu ngô lá men được chia ra làm hai loại:

  • Rượu cốt đầu: trên 45 độ
  • Rượu cốt hai: nồng độ trung bình từ 36 – 38 độ

Bạn có biết: Nồng độ rượu dừa cao bao nhiêu?

Lý do 6: Giá thành đa dạng

Nằm trong phân khúc rượu bình dân, rượu ngô men lá khá chiều lòng người tiêu dùng khi có nhiều mức giá khác nhau từ rẻ đến đắt đáp ứng các nhu cầu đa dạng:

ruou ngo men la 4
Rượu ngô men lá thành phẩm (Nguồn ảnh: ThienPhuoc)
  • Rượu mới nấu, men lá chuẩn thì có giá khoảng 700 nghìn/ 1 can 20 lít.
  • Rượu men lá chuẩn, ủ 1 năm có giá khoảng 1.1 triệu đồng/ 1 can 20 lít.
  • Rượu men lá chuẩn, ủ 2 năm có giá khoảng 1.3 triệu đồng/ 1 can 20 lít.
  • Rượu men lá chuẩn, ủ 3 năm có giá khoảng 1.5 triệu đồng/ 1 can 20 lít.

Thương hiệu của rượu cũng là 1 yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới giá. Đối với những thương hiệu rượu nổi tiếng và lâu đời, thì giá bán sẽ cao hơn loại bình dân và ngược lại.

Bạn có thể mua rượu ở các trang thương mại, cửa hàng hoặc đến thẳng các buổi giao lưu rượu ngô thường diễn ra vào các buổi họp chợ ở vùng cao vào cuối tuần. Rượu ngô được bán ở đây xếp thành từng hàng dài đựng trong những can nhựa 20 lít gọi là một xách. 

Lý do 7:. Đại diện cho văn hóa mến khách vùng cao

Trong bữa cơm của người vùng cao, khi tất cả mọi người đã ngồi quây quần bên mâm cơm, khách quý sẽ được gia chủ mời rượu. Đàn ông uống rượu, phụ nữ uống rượu, trẻ con; người già cũng uống rượu. Uống rượu với người vùng cao là không được ngại, uống phải uống hết, uống phải nhiệt tình, uống say càng nhiệt tình.

ruou ngo men la 6
Uống rượu ngô là văn hóa vùng cao (Nguồn ảnh: Hà Giang)

Uống cũng không uống từ từ, nhấp nháp, mà uống một ngụm là cạn chén. Nhiều nơi họ không dùng chén, mà dùng chính bát sứ ăn cơm để uống. Một nâng, hai nâng… là phải hết rượu.

Nếu bạn đã đi các phiên chợ vùng cao, thì bạn đừng ngạc nhiên thấy người vùng cao uống nhiều rượu nhé. Bởi vì, uống rượu ngô với họ đã trở thành nét văn hóa uống rượu ngô ở vùng cao rồi bạn ạ.

Bạn là người miền xuôi lên miền ngược, bạn cũng hãy ngồi uống rượu như họ một lần đi, tôi tin chắc bạn sẽ khám phá ra nhiều cái hay lắm đó.


THÔNG TIN LIÊN HỆ

Zalo: 0379930926

Hotline: 0937933636

Facebook FanpageXwine.vn

Website: Xwine- Make a moment last forever !


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Menu